1 Khái niệm vềlâm sản ngoài gỗ(LSNG) …………………………………………………………1
1.1 Định nghĩa Lâm sản ngoài gỗ…………………………………………………………………………1
1.2 Phân nhóm LSNG theo công dụng………………………………………………………………….2
1.3 Khung phân loại các LSNG được đềxuất……………………………………………………….3
1.4 Tiêu chí đểphân biệt LSNG và cây nông nghiêp …………………………………………….3
2 Tiềm năng của LSNG……………………………………………………………………………………4
2.1 Tiềm năng của LSNG trên quan điểm sinh học……………………………………………….4
2.1.1 Việt nam là một nước có tài nguyên sinh học cao ……………………………………………4
2.1.2 Tính phong phú và đa dạng của Rừng ởViệt Nam…………………………………………..5
2.1.3 Việt nam có nhiều hệsinh thái ……………………………………………………………………..5
2.1.4 Kiến thức bản địa vềLSNG khá phong phú…………………………………………………….5
2.2 Tiềm năng LSNG trên quan điểm kinh tế……………………………………………………….5
2.2.1 Vài nét vềsửdung LSNG trong quá khứ………………………………………………………..5
2.2.2 Hiện trạng kinh tếLSNG ……………………………………………………………………………..7
2.3 Tiềm năng của các nhóm LSNG……………………………………………………………………18
3 Những bài học vềquản lý LSNG …………………………………………………………………19
4 Trồng cây LSNG…………………………………………………………………………………………20
4.1 Trồng LSNG trong khu vực kinh tếNhà nước………………………………………………21
4.2 Trồng cây LSNG trong nhân dân …………………………………………………………………21
4.2.1 Những loài trồng dưới tán rừng ………………………………………………………………….21
4.2.2 Một sốloài cây LSNG trồng ngoài rừng ………………………………………………………22
4.2.3 Thuần hoá LSNG ………………………………………………………………………………………23
4.2.4 Xuất nhập khẩu và dẫn giống LSNG ……………………………………………………………23
5 Bảo tồn LSNG trong hệthống các khu rừng đặc dụng …………………………………24
5.1 Rừng đặc dụng bảo tồn các hệsinh thái và các kiểu rùng độc đáo, giàu tài
nguyên LSNG ……………………………………………………………………………………………24
5.2 Rừng đặc dụng bảo vệcác loài động thực vật quí hiếm trong đó có nhiều loài
LSNG có giá trị………………………………………………………………………………………….25
6 Bảo tồn nguồn gen LSNG……………………………………………………………………………25
7 Khai thác kiến thức bản địa trong bảo tồn LSNG ………………………………………..26
8 Sửdụng LSNG ởvùng sâu vùng xa……………………………………………………………..27
9 Các loài LSNG chủyếu……………………………………………………………………………….27
9.1 Nhựa thông………………………………………………………………………………………………….27
9.2 Quế. …………………………….…………………………………………………………..33
9.3 Hồi……………………………………………………………………………………………………….……36
9.4 Tràm …………………………………………………………………………………………………………..37
9.5 Trẩu ……………………………………………………………………………………………………………39
ii
9.6 Sở……………………………………………………………………………………………………………….41
9.7 Sơn. …………………………………………………………………………………………………………….41
9.8 Màng tang……………………………………………………………………………………………………43
9.9 Dầu rái, chai cục ………………………………………………………………………………………….44
9.10 Cánh kiến đỏ……………………………………………………………………………………………….45
9.11 Trám …………………………………………………………………………………………………………..47
9.12 Trầm hương ………………………………………………………………………………………………..49
9.13 Sâm Ngọc linh ……………………………………………………………………………………………..50
9.14 Ba kích / Ba kích thiên/ Dây ruột gà ……………………………………………………………..50
9.15 Thảo quả……………………………………………………………………………………………………..50
9.16 Sa nhân ……………………………………………………………………………………………………….51
9.17 Tre, Nứa………………………………………………………………………………………………………52
9.18 Song, Mây ……………………………………………………………………………………………………57
9.18.1. Nguồn gốc và phân bố địa lý …………………………………………………………………….57
9.18.2. Công dụng………………………………………………………………………………………………58
9.18.3 Đặc điểm thực vật học ………………………………………………………………………………58
9.18.4 Đặc điểm sinh thái học ……………………………………………………………………………..61
9.18.5 Nhân giống và nguồn gen ………………………………………………………………………….61
9.19 DẻTrùng khánh…………………………………………………………………………………………..70
9.20 Hồ đào…………………………………………………………………………………………………………71
9.21 Táo mèo (Sơn tra) ………………………………………………………………………………………..71
9.22 Điều …………………………………………………………………………………………………………….71
9.23 Nấm…………………………………………………………………………………………………………….72
9.24 Cây cảnh ……………………………………………………………………………………………………..73
9.25 Chim cảnh …………………………………………………………………………………………………..73
10 Động vật hoang dã………………………………………………………………………………………74
10.1 Động vật hoang dã rất phong phú…………………………………………………………………74
10.2 Triển vọng nhân nuôi động vật hoang dã trong kinh doanh LSNG………………..74
10.3 Hiện trạng và tình hình quản lý ĐVHD ………………………………………………………..75
10.3.1 Hiện trạng tài nguyên. ………………………………………………………………………………75
10.3.2 Bảo vệ động vật hoang dã bằng pháp luật …………………………………………………..76
10.4 Gây nuôi, thuần hoá ĐVHD …………………………………………………………………………76
11 Đặc điểm và giá trịkinh tếcủa LSNG ởViệt nam………………………………………..77
11.1 Giá trịkinh tếLSNG thực vật ………………………………………………………………………77
11.2 Giá trịkinh tếLSNG động vật ……………………………………………………………………..78
12 Chếbiến LSNG…………………………………………………………………………………………..79
12.1 Công nghiệp chếbiến Quốc doanh………………………………………………………………..79
12.2 Sản xuất LSNG trong khu vực tưnhân…………………………………………………………81
12.3 Giá trịkinh tếcủa hàng hoá LSNG chếbiến …………………………………………………82
12.4 Công nghệchếbiến LSNG……………………………………………………………………………84
13 Thịtrường LSNG……………………………………………………………………………………….85
iii
13.1 Thịtrường trong nước …………………………………………………………………………………85
13.2 Thịtrường ngoài nước …………………………………………………………………………………86
13.3 Nhận xét chung vềthịtrường LSNG:……………………………………………………………88
13.4 Dựbáo…………………………………………………………………………………………………………88
14 Những chính sách liên quan đến LSNG……………………………………………………….88
14.1 Chính sách tác động đầu vào và trong quá trình sản xuất LSNG …………………..89
14.1.1 Chính sách đất đai ……………………………………………………………………………………89
14.1.2 Chính sách đầu tư…………………………………………………………………………………….91
14.1.3 Chính sách tín dụng liên quan đến lâm nghiệp. ……………………………………………93
14.1.4 Chính sách khoa học công nghệvà khuyến lâm ……………………………………………95
14.2 Chính sách tác động đầu ra ………………………………………………………………………….96
14.2.1 Chính sách khai thác sửdụng rừng và hưởng lợi………………………………………….96
14.2.2 Chính sách lưu thông và tiêu thụLSNG ………………………………………………………98
14.2.3 Các chính sách thuếliên quan đến LSNG ………………………………………………….100
14.3 Chính sách khuyến khích phát triển kinh tếtrang trại. ……………………………….104
Tài liệu tham khảo………………………………………………………………………………………..106
Phần phụlục