Luật phòng, chống nhiễm vi-rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) được Quốc hội thông qua ngày 29-6 tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XI và đã được Chủ tịch nước ký lệnh công bố ngày 20-7 gồm 6 chương, 50 điều. Luật sẽ có hiệu lực kể từ ngày 1-1-2007 tới.
Việc ban hành luật được đánh giá là một sự kiện quan trọng thể hiện quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về phòng chống HIV/AIDS, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho công tác phòng chống dịch này trong thời gian tới.
Nội dung mới được dư luận chú ý là cho phép áp dụng mạnh mẽ các biện pháp mang tính đột phá về can thiệp, giảm tác hại trong dự phòng lây nhiễm HIV như: khuyến khích và công khai sử dụng bao cao su, trao đổi bơm kim tiêm sạch, điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế… Trong điều trị, chăm sóc và hỗ trợ người nhiễm HIV là người đang tham gia bảo hiểm y tế bị nhiễm HIV thì sẽ được Quỹ bảo hiểm y tế chi trả các chi phí khám, chữa bệnh. Quy định này thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với người nhiễm HIV, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của người bệnh, đồng thời cũng thể hiện rõ quan điểm chống kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS. Đặc biệt, những người trực tiếp làm xét nghiệm HIV, quản lý, chăm sóc điều trị người nhiễm HIV cũng được hưởng chế độ thích hợp như: được trang bị phương tiện dụng cụ để phòng lây nhiễm, hưởng chế độ phụ cấp nghề nghiệp… Đối với những người nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp thì được khám, chữa các bệnh nhiễm trùng cơ hội và được cấp thuốc kháng HIV miễn phí. Người bị phơi nhiễm với HIV, phụ nữ nhiễm HIV trong thời kỳ mang thai, trẻ em dưới 6 tuổi nhiễm HIV được Nhà nước cấp miễn phí thuốc kháng HIV. Tuy nhiên, do số thuốc có hạn nên ngân sách Nhà nước chi trả miễn phí cho một số đối tượng, như: trẻ em từ đủ 6 tuổi đến dưới 16 tuổi; người nhiễm HIV tích cực tham gia phòng chống HIV/AIDS; người nhiễm HIV có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn…
Quyền và nghĩa vụ của người nhiễm HIV cũng được xác định rõ. Cụ thể là người đang bị điều tra, truy tố xét xử mà bị bệnh AIDS giai đoạn cuối được tạm đình chỉ điều tra hoặc tạm đình chỉ vụ án theo quy định của pháp luật về tố tụng hình sự. Người bị Tòa án kết án mà bị bệnh AIDS giai đoạn cuối cũng được miễn chấp hành hình phạt hoặc giảm thời hạn chấp hành hình phạt, được hoãn hoặc tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù… Người nhiễm HIV có quyền được sống hòa nhập với cộng đồng xã hội, được điều trị và chăm sóc sức khỏe; học văn hóa, học nghề và làm việc; được giữ bí mật riêng tư liên quan đến HIV/AIDS và từ chối khám bệnh, chữa bệnh khi đang điều trị bệnh AIDS giai đoạn cuối. Bên cạnh đó, người nhiễm HIV cũng có nghĩa vụ phải thực hiện các biện pháp phòng lây nhiễm HIV sang người khác. Đồng thời thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính của mình cho vợ, chồng hoặc cho người chuẩn bị kết hôn với mình biết.
Để góp phần nâng cao nhận thức của người dân, tăng cường phòng, chống HIV/AIDS trong cộng đồng, Luật còn quy định cho các cơ sở giáo dục có trách nhiệm tổ chức giảng dạy cho học sinh, sinh viên, học viên về phòng chống HIV/AIDS… Đồng thời, nghiêm cấm các nhà trường từ chối tiếp nhận học sinh, sinh viên, học viên vì lý do người đó nhiễm HIV hoặc kỷ luật, đuổi học hay tách biệt học sinh, sinh viên vì lý do người đó nhiễm HIV.
