Không gia đình kể về một chú bé mồ coi ko cha mẹ, không họ hàng thân thích, đi theo đoàn xiếc chó, khỉ rồi “cầm đầu” đoán ấy đi lưu lạc khắp nước Pháp, sau đó bị tù ở Anh, cuối cùng tìm thấy mẹ và em. Em bé Rêmi ấy đã lớn lên trong gian khổ. Em đã chung đụng với nhiều loại người, va chạm với đời từ khi còn bé, sống ở khắp nơi, “Nôi thì lừa đảo, nơi thì xót thương”. Em đã lao động và sống, lúc đầu dưới quyền điều khiển của 1 ông già từng trải và đạo đức, cụ Vitali, về sau thì tự lập và ko những lo cho mình mà còn cho cả gánh hát rong. Đã có khi em và cả đoàn gánh rong lang thang mấy hôm liền mà ko một thứ đồ lót bụng . Đã có khi em suýt chết rét. Đã có khi em bị lụt ngầm chon trong hầm mỏ mười ngày đêm. Đã có khi em bị mắc oan vàvọ tù. Và cũng có khi em được nuôi nấng đàng hoàng, no ấm. Nhưng dù ở đâu, trong cảnh ngộ nào, em vẫn noi theo nếp rèn dạy của ông già Vitali, giữ phẩm chất làm ngừơi ngay thẳng, gan dạ, tự trọng, thương ngừơi, ham lao động, không ngửa tay xin xỏ, không dối trá, gian xảo, nhớ ơn nghĩa, luôn luôn làm người có ích…
Bên cạnh đó, Rêmi còn có chú bé vệ sĩ Matchia không ngoan, linh lợi, tháo vát, tận tình với bạn, một tài hoa nghệ thuật nở sớm cùng với một tấm lòng vàng; con chó Capi khôn ngoan như người và rất có nghĩa; con khỉ Giolicơ liến láu và đáng thương … Những con người và vật được dựng lên linh hoạt như sống, sẽ gây ra nhiều hứng thú cho bạn đọc nhỏ chúng ta..
Qua câu chuyện phiêu lưu hết sức hấp dẫn của chú bé rêmi, người ta còn tìm thấy cuốn sách ca ngợi lao động, ca ngợi tinh thần lập, tự tin của tuổi trẻ, phát huy ý thức chịu đựng gian khổ và tập tính xoay xở tháo vát, để cao nghệ thuật, tình bạn chân chính. Nó phản ánh tình cảnh sống bấp bênh, nguy hiểm, đầy nguy hiểm của những ngừơi thợ mỏ và của nhân dân trong xã hội tư sản. Đồng thời nó thể hiện cái thực tế là lòng thương người, lòng biết ơn, tình hữu ái giai cấp về phía những người lao động. Quyển sách lại miêu tả rất nhiều cảnh thiên nhiên, nhiêu cảnh sinh hoạt hấp dẫn ở nông thôn và thành thị.
Nhưng Không gia đình dưới mắt chúng ta không phải là một viên ngọc không vết. Dười ngòi bút tinh họa ông vẫn dành cho rêmi một bà mẹ đại tư sản, một gia tài kếch sù, để khi nhận ra mẹ, rêmi có sẵn của cải đó mà đến ơn trả nghĩa. Làm như không có tiền muôn bạc triệu thì không còn cách gì để tỏ lòng biết ơn!… (Trích NXB Kim Đồng )
