Suốt một thời gian dài dằng dặc trong đời mình, Jacqueline Cascorro, nhân vật chính của câu chuyện này, đã trải nghiệm đầy đủ những chuyện thường nhật của đời sống vợ chồng: những phút giây ngây ngất, những cơn nổi nóng, những cuộc cãi vã, những cuộc tình vụng trộm ông ăn chả bà ăn nem, những thời kỳ khủng hoảng và những lúc làm lành với nhau. Tất cả đã thay đổi hoàn toàn kể từ lúc bà lấy tay bẻ một chiếc càng cua và nghe thấy tiếng mở nút chai sâm banh ngay phía sau lưng mình và từ giây phút đó đầu óc bà cứ vấn vương mãi ý nghĩ người đó thỉnh thoảng sẽ đến thăm mình, biến mình vĩnh viễn thành người vợ bất đắc chí.
Trong nhiều năm dài, một cuốn sổ màu xanh dương đã đi cùng bà lăn lộn qua bao cuộc di chuyển vì những trắc trở của cuộc sống vợ chồng đến mức bà chẳng còn biết cuộc hôn nhân này có tồn tại hay không; một cuốn sổ mỏng mảnh, được buộc bằng dây cao su vào một tập mấy quyển vở ghi chép về văn học và lịch sử nghệ thuật đặt dưới đáy chiếc hộp khắc trạm trang trí rất cầu kỳ mà bà đã mua ở thành phố Pátzcuaro trong chuyến du lịch hưởng tuần trăng mật. Chiếc hộp này bà vẫn để ở L’Aiglon, tên quán ăn trong thành phố Cuernavaca, cũng chính là nơi Jacqueline đã để lại gần như tất cả đồ đạc của mình khi quyết định chuyển về ở Veracruz. Chắc chắn bà sẽ rất kinh ngạc nếu đọc lại những đoạn văn đã được viết ra từ mấy năm trước trong cuốn sổ bị bỏ quên. Chắc bà cũng sẽ buồn rầu nhớ lại những nỗ lực tinh thần để cố bồi đắp cho phần cao thượng nhất, phần trong sáng nhất trong con người bà, đó cũng là phần duy nhất làm cho bà thấy an tâm trong một khoảng thời gian, cho đến khi bao nhiêu vụ việc bạo lực đã làm thay đổi đến tận gốc rễ cuộc đời bà. Bởi vì, từ một thời khắc nào đó, bà đã không còn có thể có ảo tưởng gì về chuyện này nữa: cuộc sống tinh thần của bà đã hoàn toàn vỡ vụn.
Điều đầu tiên mà bà chép vào cuốn sổ xanh dương là một lời khẳng định chắc như đinh đóng cột của nhà văn Pháp: “Cả cuộc sống hôn nhân đều dựa trên giường”. Bà đánh dấu câu này bằng ba hoặc bốn dấu chấm than, và sau đó, trong một cơn căm tức, bà đã xóa sạch câu nói này, và, vì vậy, chỉ còn trơ những dấu chấm than.
Sau đó bà dùng mực xanh viết rằng cuộc sống được nuôi dưỡng bằng những đam mê và không có niềm đam mê nào có thể cứu sống được hôn nhân.
Rằng hôn nhân cũng là một cơ cấu cần thiết để duy trì xã hội, nhưng, tuy vậy, cơ cấu này lại đi ngược lại những quy luật của tự nhiên, vì người ta đã đối xử với những người phụ nữ có chồng chẳng khác gì kẻ nô lệ, nên không có cuộc hôn nhân nào hoàn toàn hạnh phúc, rằng hôn nhân đã chứa đựng đầy những tội ác, và những vụ giết hại chưa phải là những điều tệ hại nhất.
Cuộc sống vợ chồng là một trong ba cuốn sách của bộ ba tiểu thuyết với các cuốn Cuộc diễu hành của tình yêu và Thuần dưỡng con chim diệc thần của nhà văn Sergio Pitol. Bộ ba cuốn tiểu thuyết hoàn toàn độc lập với nhau, không có những nhân vật xuyên suốt, không có tình huống nào liên quan đến nhau – tuy nhiên, cả ba cùng có những đặc tính chung, đó là giọng điệu hội hè vui vẻ, đùa nghịch, tếu táo, bất kính và đầy chất phi lý. Nếu như đề tài tình yêu không xuất hiện ở hai cuốn kia thì trong Cuộc sống vợ chồng đã trở nên nổi bật để khép lại bộ ba tiểu thuyết nổi tiếng này.
Cuộc sống vợ chồng cũng là một lời cảnh tỉnh, một sự phê phán cay độc đối với lối sống thực dụng, tha hóa về đạo đức của một lớp người có lẽ không chỉ có ở Mexico mà còn ở nhiều nước khác, vì thế nó đã được dịch ra nhiều thứ tiếng và được nhiều độc giả ở các nước đón nhận.
